Flunked

Verandering

In de roos. In zijn column op Nu.nl geeft Arjan Dasselaar, op niet mis te verstane wijze, een heldere uiteenzetting over het stuitende gebrek aan kennis en vaardigheden bij journalisten en redacteuren van traditionele gedrukte media over alles wat riekt naar ‘Nieuwe Media’.

Of het nu te wijten is aan onwetendheid, arrogantie of, simpelweg, de angst voor vernieuwing, laat Dasselaar in het midden. Wel schetst hij aan de hand van een aantal vergelijkingen met de medische sector en het bankwezen een ontluisterend beeld van de huidige stand van zaken in ‘traditioneel-gedrukte-media-land’.

Dat het droevig gesteld is met de pogingen van deze journalisten en redacteuren om een nieuw lezerspubliek aan zich te binden, door te investeren in kennis over en het gebruik van nieuwe media, is niet iets wat verbazing wekt. Vasthouden aan een model wat letterlijk zo oud is als de weg naar Rome en steevast te laat inspelen op nieuwe technologische ontwikkelingen, of deze afdoen als van voorbijgaande aard, zijn dat wel. Hierdoor is een situatie ontstaan waarin het traditionele medium zijn bestaansrecht nog niet echt heeft verloren maar wel stevig onder vuur ziet liggen. Ter illustratie: in een vakblad als ‘De Journalist’ lees ik al maandenlang over niets anders dan de angst voor het verdwijnen van het traditionele en het zekere, maar is voor nieuwe media slechts een ‘tweekolommertje’ ingeruimd. Op pagina 31. En op De Nieuwe Reporter zie ik gearriveerde journalisten en redacteuren elkaar met modder begooien zodra het woord ‘twitterjournalistiek’ valt.

Met de moed der wanhoop wordt daarom gezocht naar datgene wat de nieuwe lezer zou kunnen verlangen.
Met weblogs, RSS-feeds, online video en Twitter-streams wordt de slag aangegaan om de lezer te behouden voor het medium en het medium te behoeden voor de vergetelheid. Te laat. Oude wijn in nieuwe zakken. Zoals Arjan Dasselaar betoogt valt of staat het slagen van zo’n operatie met de vaardigheid die nieuwe instrumenten ook te kunnen gebruiken. En daar gaat het mis: het opnemen van een weblog of het beschikbaar stellen van een RSS-feed zijn geen aanvulling op het traditionele medium, nee, dit zíjn de nieuwe media. En dat vraagt om een nieuw slag journalist of redacteur. Niet iemand die zich, als een konijn in de koplampen van een aanstormende auto, vertwijfeld afvraagt of het tijd is te gaan hollen of te blijven stilstaan.

Als student aan een deeltijdopleiding Journalistiek is het dan ook verbijsterend te moeten zien dat hetzelfde gebrek aan aandacht voor deze ontwikkelingen wat het traditionele medium bijna de das omdoet, een ruime plaats inneemt in het curriculum van mijn opleiding. De zin: “De doelgroep is de lezer van een regionale krant…” lijkt dan ook op de lippen van docenten bestorven. Docenten (uitzonderingen daargelaten) die nog nooit gehoord hebben van Twitter, die studenten vragen uit te leggen wat een RSS-feed nu eigenlijk is, die het vervangen van het bestaande, niet functionerende, CMS niet aanmoedigen, die hologig kijken bij de term Web 2.0 en die in tentamens nog steeds vragen naar de vier speerpunten van het Televisiebesluit van 1956. Docenten die, als ze niet oppassen, worden als de redacteuren en journalisten waar Dasselaar het in zijn column over heeft:

Degenen die anno 2009 nog menen dat ze hun vak kunnen uitoefenen met minder dan totaal begrip van wat nieuwe media zijn, hoe je deze gebruikt en hoe ze het vak van journalist permanent hebben veranderd, zijn niet louter nalatig geweest in het nemen van hun eigen verantwoordelijkheid bij het up-to-date houden en het doorgeven van hun vakkennis. Nee, ze zijn zelf de grootste vijanden van hun eigen, professionele voortbestaan geworden. *

En van het mijne.

(* citaat aangepast)